دانشکده ادبیات در سال ۱۳۳۴ با رشته زبان و ادبیات فارسی بنیان نهاده شد. دکتر علی‌اکبر مجیدی فیاض دانشمند و ادیب برجسته مشهدی و استاد تاریخ اسلام دانشگاه تهران از طرف وزارت فرهنگ مأموریت یافت دانشکـده ادبیات مشهد را تأسیـس کند. دانشکده ادبیات کار خود را با یک کلاس در رشته ادبیات فارسی شامل ۲۶ دانشجو آغاز کرد. در سال ۱۳۳۵ رشته ‌های زبان و ادبیات انگلیسی و فرانسه نیز شکل گرفت و جمعیت دانشجویان به ۱۰۰ نفر افزایش پیدا کرد. پس از گذشـت یک سال دیگر، رشته ترکیبی تاریخ-جغرافیا نیز در این دانشکده آغاز به کار نمود و در سال تحصیلی ۳۸- ۱۳۳۷ تعداد ۲۹۵ نفر دانشجو سرگرم تحصیل در دانشکده بودند. در سال ۴۲-۴۱ رشته‌ زبان‌شناسی نیز به دانشکده اضافه شد تا سال ۱۳۵۸ دانشکده ادبیات از ۸ گروه آموزشی تشکیل شده بود. تعداد این گروه‌ها از این زمان به بعد تغییری نداشت (جز ایجاد رشته زبان روسی). در سال ۱۳۷۸ دانشکده ادبیات تعداد ۸۷ عضو هیئت علمی را شــامل می‌شد که از این تعداد ۱۳ نفــر استاد، ۱۲ نفر دانشیار، ۲۷ نفر استادیار، ۳۵ نفر مربی بودند. ۱۲ کارشناس آموزشی و ۹۵ نیروی اداری و خدماتی نیز مشغول به کار بودند. در تابستان سـال ۱۳۸۰ دانشکده به محل سـاختمان جدیـد در پردیس انتقـال یافـت. در سال ۱۳۸۳ دانشکده ادبیات دارای ۳۰۶۶ دانشجـو بود کـه در مقاطع کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری در ۹ گروه آموزشی مشغول تحصیل بودند.